Τὸ θεμέλιο τῆς πνευματικῆς ζωῆς κατὰ τὸν Γέροντα Πορφύριο 1


Agios-Porphyrios— Τί κατάλαβα τόσα χρόνια κοντὰ στὸν Γέροντα Πορφύριο; Κατάλαβα ὅτι ἡ ἀληθινὴ χριστιανικὴ ζωὴ ξεπερνάει τὴν διανοητικὴ κατανόηση τῶν ἀληθειῶν τῆς πίστεως (δηλαδὴ τὴν διανοητικὴ γνώση), ξεπερνάει τὴν ἐφαρμογὴ τόσον τῶν νομικῶν κανόνων (δηλαδὴ τὸ τυπικό) ὅσον καὶ τῶν ἠθικῶν ἐπιταγῶν (δηλαδὴ τὴν ἠθικὴ συμπεριφορά) καὶ ἀπαιτεῖ τὴν τήρηση τῆς πρώτης καὶ μεγάλης ἐντολῆς: «Ἀγαπήσεις Κύριον τὸν Θεόν σου ἐξ ὅλης τῆς ψυχῆς καὶ ἐξ ὅλης τῆς ἰσχύος σου καὶ ἐξ ὅλης τῆς διανοίας σου» καὶ ἀσφαλῶς καὶ τὴν δευτέρα: «καὶ τὸν πλησίον σου ὡς σεαυτόν». Ὅλη μάλιστα αὐτὴ ἡ ἀγάπη πρέπει νὰ ἀναπτύσσεται μέσα στὸ τρίπτυχο «ἀνιδιοτέλεια, ἑνότητα καὶ ταπείνωσις».

Εἶναι χρήσιμη ἡ γνώση, εἶναι ὠφέλιμη ἡ τήρηση τῶν τύπων, εἶναι ἀπαραίτητη ἡ ἠθικὴ ζωή, ἀλλὰ μόνα τους ὅλα αὐτὰ δὲν ἀρκοῦν. Χρειάζεται ἡ ἀγάπη, ἡ ὁποία φέρει σὲ προσωπικὴ κοινωνία τὸν πιστὸ μὲ τὸν Χριστὸ καὶ ἔτσι ὁ πιστὸς λούζεται στὴν αἰσθητὴ χάρη τοῦ Θεοῦ καὶ ἀλλοιώνεται. Γίνεται χαριτωμένος καὶ ἀκτινοβολεῖ τὴν χάρη ποὺ δέχεται.

Καὶ τί εἶναι ἡ ἀνιδιοτέλεια;

Εἶπε ὁ Γέροντας μία Μεγάλη Παρασκευὴ μετὰ τὴν ἀκολουθία τοῦ ἐπιταφίου: «Θέλω νὰ παρακαλέσω τὸ Θεὸ νὰ βάλει ὅλους τοὺς ἀνθρώπους στὸν Παράδεισο καὶ ἐμένα στὴν κόλαση. Εἶναι πολὺ ἐφάμαρτο αὐτό;».

Ἔγραψε στὴν πνευματική του διαθήκη:

— Τώρα ποὺ θὰ πάω στὸν οὐρανὸ ἔχω τὸ συναίσθημα ὅτι ὁ Θεὸς θὰ μοῦ πεῖ: «Τί θέλεις ἐσὺ ἐδῶ;». Ἐγὼ ἔχω ἕνα νὰ τοῦ πῶ: «Δὲν εἶμαι ἄξιος, Κύριε, γιὰ ἐδῶ, ἀλλὰ ὅ,τι θέλει ἡ ἀγάπη σου ἂς κάνει γιὰ μένα». Ἀπὸ κεῖ καὶ πέρα δὲν ξέρω τί θὰ γίνει. Ἐπιθυμῶ ὅμως νὰ ἐνεργήσει ἡ ἀγάπη τοῦ Θεοῦ.

Καὶ τί εἶναι ἑνότητα;

Μία βραδιὰ ποὺ τὴν φώτιζαν μόνο τ’ ἀστέρια στὸν οὐρανὸ ἐπιστρέφαμε μὲ τὰ πόδια ἀπὸ τὰ Καλλίσια τῆς Πεντέλης στὴν Πεντέλη καὶ μοῦ ἔλεγε κατὰ τὴν διαδρομὴ μέσα στὸ δάσος: «Τὸ μυστικὸ τῆς πνευματικῆς ζωῆς εἶναι ἡ ἑνότητα. Πρέπει νὰ αἰσθανόμαστε ἑνωμένοι μὲ ὅλους, φίλους καὶ ἐχθρούς». Εἶπε πολλά. Ἀλλὰ τί μποροῦσε νὰ καταλάβει ἕνας ποὺ εἶχε μάθει νὰ ἐνδιαφέρεται γιὰ τὴν προσωπική του σωτηρία;

Ὁ Σεβασμιώτατος Χανίων κ. Εἰρηναῖος εἶπε κάποτε σὲ μία ραδιοφωνικὴ ἐκπομπή: Νά μερικὰ ἀπὸ ὅσα σημείωσα ἀπὸ ὅσα ἄκουσα ἀπὸ τὸ στόμα του (τοῦ Γέρ. Πορφυρίου): «Δὲν μπορεῖς νὰ σωθεῖς μόνος σου, ἂν δὲν σωθοῦν καὶ οἱ ἄλλοι. Εἶναι λάθος γιὰ ὁποιονδήποτε νὰ προσεύχεται γιὰ τὸν ἑαυτό του, νὰ σωθεῖ ὁ ἴδιος. Τοὺς ἄλλους πρέπει νὰ ἀγαποῦμε, τὸν κόσμο, νὰ μὴ χαθεῖ κανείς. Αὐτὸ ἔχει ἀξία».

Ὁ Γέρων Πορφύριος θεωροῦσε τὴν ἑνότητά μας μὲ ὅλους κεντρικὸ θέμα τῆς χριστιανικῆς μας ἀντιλήψεως καὶ ζωῆς. Μοίραζε στοὺς ἐπισκέπτες του ἀποσπάσματα ἀπὸ ἕνα λόγο τοῦ Ἁγίου Συμεὼν τοῦ Νέου Θεολόγου: «Ὅλους τοὺς πιστοὺς ὀφείλουμε νὰ τοὺς βλέπουμε σὰν ἕνα…»

Καὶ τί εἶναι ταπείνωσις;

Δύσκολο νὰ τὸ καταλάβει ὅποιος δὲν τὴν ἔχει. Ἡ ταπείνωσις εἶναι δῶρο τοῦ Θεοῦ. Δὲν ἀποκτᾶται μόνο μὲ ἀνθρώπινη προσπάθεια, ἀλλὰ καὶ δὲν δωρίζεται χωρὶς προϋποθέσεις, οἱ ὁποῖες πάλι εἶναι δῶρο τοῦ Θεοῦ. Ἔτσι ποτὲ δὲν μπορεῖ ὁ ταπεινὸς νὰ καυχηθεῖ ὅτι ἔγινε ταπεινὸς μὲ τὴν προσπάθειά του.

shmeiwmatario-ypotaktikou-tomos-a-1h-ekd-2016-350Θὰ μπορούσαμε νὰ ποῦμε, κάνοντας διανοητικοὺς ἀκροβατισμούς, ὅτι ἡ ταπείνωση προϋποθέτει τὸ γνῶθι σαυτόν. Ὄχι ὅμως τὴν γνώση τῶν δυνατοτήτων μας, ἀλλὰ τὴν γνώση τῶν ἀσθενειῶν μας, τὴν γνώση τῆς ἀσθενείας μας. Χωρὶς τὴν ζωογόνο δύναμη τοῦ Θεοῦ ὁ ἄνθρωπος, «ὡσεὶ ἄνθος τοῦ ἀγροῦ οὕτως ἐξανθήσει». «Χωρὶς ἐμοῦ οὐ δύνασθε ποιεῖν οὐδέν». Ὅλα ὅσα γίνονται «δι’ ἡμῶν» εἶναι ἔργα τοῦ Θεοῦ. «Τί ἔχεις ὃ οὐκ ἔλαβες; Εἰ δὲ ἔλαβες, τί καυχᾶσαι ὡς μὴ λαβών;».

Ὅσο πλησιάζεις πρὸς τὸ φῶς, τόσο περισσότερο αἰσθάνεσαι τὴν σκοτεινότητά σου. Μακριὰ ἀπ’ τὸν ἥλιο νομίζεις πὼς ἐκπέμπεις φῶς, κρατώντας ἕνα κεράκι. Κοντὰ στὸν ἥλιο συγκρίνεσαι μὲ αὐτὸν καὶ διαπιστώνεις ὅτι εἶσαι σκοτάδι.

Λογικὰ ἡ ταπείνωσις εἶναι αἴσθησις τῆς διαφορᾶς μεταξὺ τοῦ ἀπολύτου φωτός, ποὺ εἶναι ὁ Θεός, ποὺ φωτίζει πάντα ἄνθρωπον ἐρχόμενον εἰς τὸν κόσμον, καὶ τοῦ σκότους στὸ ὁποῖον θὰ εὑρίσκετο ὁ ἄνθρωπος ἐὰν δὲν τὸν ἐφώτιζε ὁ Θεός.

Καὶ ὅμως αὐτὸς ὁ ἀσθενὴς ἄνθρωπος τολμᾶ νὰ πεῖ «πάντα ἰσχύω ἐν τῷ ἐνδυναμοῦντι με Χριστῷ». Μπορεῖ μὲ τὴν δύναμη τοῦ Θεοῦ νὰ λέγει «στήτω ὁ ἥλιος κατὰ Γαβαὼν καὶ ἡ σελήνη κατὰ φάραγγα Αἰλών» (Ἰησ. Ναυῆ 10, 12) καὶ νὰ σταματάει τὴν κίνηση τῶν οὐρανίων σωμάτων, τὴν κίνηση τῆς γῆς γύρω ἀπὸ τὸν ἥλιο. Ὥστε ταπείνωσις δὲν εἶναι ἡ ἀδυναμία, ἀλλὰ ἡ γνῶσις ὅτι ἡ δύναμις ἀνήκει στὸν Θεὸ καὶ χαρίζεται στὸν ἄνθρωπο.

Ἀπὸ τὸ βιβλίο “Ἀπὸ τὸ Σημειωματάριο ἑνὸς Ὑποτακτικοῦ“, τ. Α΄.

----------------------------

Πληροφορίες γιὰ τοὺς τίτλους τῶν Ἐκδόσεων τοῦ Ἱεροῦ Ἡσυχαστηρίου μπορεῖτε νὰ βρεῖτε ἐδῶ


One thought on “Τὸ θεμέλιο τῆς πνευματικῆς ζωῆς κατὰ τὸν Γέροντα Πορφύριο

  • Panagiotis Kikareas

    Πολὐ ωραἰα τα γρἀφετε και μας βοηθἀτε πολὐ με τα λὀγια σας. Επιτρἐψτε μου να προσθἐσω και εγὠ κἀτι απὀ τα τὀσα πολλἀ που ἐzησα και ἐπαθα δἰπλα στον αγαπημἐνο μας Γἐροντα Πορφὐριο τον Μεγἀλο ἀγιο της Εκκλησἰας μας που μας εχἀρισε ο Θεὀς και τον ψηλαφἰσαμε, και νοιὠσαμε την Αγἀπη του και την Ταπεἰνωσἠ του. Εμεἰς μου εἰχε πεἰ μἰα φορἀ που περπατοὐσαμε μἐσα στο δἀσος, θα ζἠσουμε την ζωἠ εν τη Τελεἰα Αγἀπη δια της Αγἰας Ταπεινὠσεως. Εν τη Τελεἰα Αγἀπη δεν υπἀρχει φὀβος και ἐχεις φὀβο να ξἐρεις ὀτι δεν ζεἰς εν τη Τελεἰα Αγἀπη, ὀπως γρἀφει ο Ἀγιος Ιωἀννης ο Ευαγγελιστἠς ο Θεολὀγος εις το Ἀγιον Ευαγγἐλιὀν του. Μἰα ἀλλη φορἀ μου ἐλεγε με ἐμφαση, για εμἀς υπἀρχει μὀνο Χριστὀς δεν υπἀρχει κὀλαση, το κατἀλαβες αυτὀ, μὀνο Χριστὀς ο Νυμφἰος της ψυχἠς μας. Ὀχι ὀτι δεν υπἀρχει κὀλαση, υπἀρχει, αλλἀ μἐσα εις την Αγἀπη του Χριστοὐ μας δεν υπἀρχει. Σχετικἀ με την Αγἰα Ταπεἰνωση ο Αγιος Ισαακ ο Σὐρος που αγαποὐσε πολὐ ο ἀγιος μας γρἀφει ὀτι ο Χριστὀς εφὠρεσε τον πορφυροὐν Αυτοκρατορικὀν Χειτὠνα της Ἀκρας Ταπεἰνωσης για να μπορἐσει ο αχὠρητος παντοὐ να χωρἐσει εν σαρκι και να περπατἠσει εν μἐσω ημὠν ως τἐλειος Θεὀς και Τἐλειος Ανθρωπος. Ὀταν μας επισκεφθεἰ η Αγἰα Χἀρις και νοιὠσουμε την Ἐνωση με τον Χριστὀ τὀτε λἐγει ο Αγιος Ισαἀκ “Θα με θεωρἠσετε σαλὀ αλλἀ τὠρα που γρἀφω αυτἀ τα λὀγια νοιὠθω ὀτι ὀλο μου το σὠμα εἰναι λοιωμἐνο απὀ την αγἀπη του Χριστοὐ και δεν μπορὠ να χωρἐσω ἀλλη γλυκητἀτη Αγἀπη οι κλειδὠσεις μου εἰναι λυμἐνες ακὀμη και τα δἀχτυλἀ που γρἀφουν δεν μποροὐν να κινηθοὐν απὀ την μἐθη της αγἀπης του Χριστοὐ μας””.
    Αυτἠ εἰναι η Τελεἰα Αγἀπη η οποἰα ἐξω βἀλλει τον φὀβο και η μοναδικἠ μας μἐρινα πλἐον εἰναι να μἠν λυπἠσουμε τον Νυμφἰο της ψυχἠς μας, ὀπως μου ἐλεγε ο Αγαπημἐνος μας Γἐροντας ο Ἀγιος Πορφὐριος. Σε αυτἠ την Ευλογημἐνη κατἀσταση ζοὐμε επἰσης και την ἀκρα Ταπεἰνωση σαν δὠρο του Χριστοὐ μας, γιατἰ εἀν παρεκλἰνουμε φεὐγουμε απὀ την Τελεἰα Αγἀπη. Μἰα ἀλλη φορἀ μου εἰχε πει αυτὀς ο ευλογημἐνος Ἀγιος Γεροντἀς μας. Πρὀσεχε ὀταν προσεὐχεσαι με την ευχἠ, ὀταν λἐς το μἐ ἑλεησὀν με”θα εννοεἰς και θα περιλαμβἀνεις ὀλο τον κὀσμο, διαφορετικἀ η ευχἠ σου θα εἰναι κοὐφια. Λἐμε τὀσα πολλἀ αλλἀ το βασικὠτερο που εἰναι η προσευχἠ που μας ἐδωσε ο Κὐριὀς μας, το Πατερ ημὠν, το λἐμε αλλἀ δεν το πρἀτουμε εις την κυρολεξἰα. Δεν συγχωροὐμε ὀσους μας επἰκραναν οπὀτε ὀλα τα ἀλα εἰναι περιτἀ, διὀτι τὀτε και ο Χριστὀς δεν συγχωρεἰ τις αμαρτἰες μας, τὀτε δεν βλεπουμε Θεοὐ πρὀσωπο, ὀτι και να κἀνουμε διὀτι δεν ἐχουμε Αγἀπη, και χωρἰς Αγἀπη ὀλα εἰναι μἀταια και δεν μας ωφελοὐν, ὀπως λἐγει ο Απὀστολος των Εθνων Παὐλος εις τον ὐμνον της Αγἀπης. Ἀς ἐχουμε τις μεσιτεἰες του Αγἰου Πορφυρἰου να αγωνιζὠμαστε τον αγὠνα τον καλὀ, με Αγἀπη, Ταπεἰνωση και συγχωρητικὀτητα. Ζητὠ συγνὠμη αλλἀ δεν ἐχω γρἀψει τἰποτα, ὀπως θα ἐπρεπε, απὀ αυτἀ που με εδἰδαξε και ἐζησα και ἐπαθα κοντἀ εις τον Ἀγιο Γεροντα Πορφὐριο και δεν δὐναμαι να τα τηρἠσω.Ἐὐχεσθε και για εμἐνα τον αμαρτωλὀ. αγαπητοἰ μoυ Χριχστιανοἰ. . .

Comments are closed.